Polemika
Fizyka
Kuźnia
Sprzęt
Z warsztatu
O mnie

Charakterystyka medium ściskanego

(18-10-2011)

Charakterystyka pracy amortyzatora to siła ściskająca w funkcji ugięcia...

Na ludzki język. Charakterystyka to opis jaka jest potrzebna siła aby ugiąć amortyzator o daną ilość skoku.

Mniej więcej tak ( tutaj rozrysowane ugięcie dampera o skoku 55mm z przykładowym obciążeniem w newtonach. Ugięcie jest na osi X zaś siła na osi Y ):

Na niebiesko zaznaczony jest amortyzator liniowy. W amortyzatorze takim ugięcie amortyzatora jest wprost proporcjonalne do przyłożonej siły. Teoretycznie jest to bardzo dobra charakterystyka, gdyż amortyzator pracuje w ten sam sposób całym swoim skokiem.

W praktyce jednak taka charakterystyka upośledza dynamikę jazdy na rowerze w każdym przypadku który nie jest jazdą po lekkim terenie. Wynika to z faktu, że w przypadku lądowania, czy najechania na przeszkodę wyższą niż skok amortyzatora nastąpi gwałtowne jego dobicie. To oczywiście może skończyć się utratą kontroli nad rowerem i mniejszym lub większym kuku.

Rozwiązaniem tego problemu jest progresywna charakterystyka ugięcia. Zaznaczona czerwoną linią na wykresie. W swojej idei polega na to na tym, iż równomierny wzrost siły uginającej powoduje coraz mniejsze ugięcie amortyzacji. np. 10N ugnie amortyzator o 10mm, ale 20N tylko o 18mm, 30N spowoduje ugięcie np. o 24mm.

Progresywna charakterystyka ugięcia jest rozwiązaniem problemu gwałtownego dobijania. Teoretycznie idealnie zestawione ustawienie działa tak, iż amortyzacja działa całym skokiem ale nie jest podatna na gwałtowne dobicie. W praktyce nie jest to możliwe do uzyskania i pełny skok wykorzystuje się sporadycznie a ugięcia ok 95% uznawane jest za całkiem dobre :)

W każdym razie. Nadmiernie progresywna charakterystyka powoduje problemy z prawidłowym ustawieniem zawieszenia. Konkretnie chodzi o problem polegający na tym, iż przy prawidłowym ustawieniu sagu amortyzator nie wykorzystuje całego skoku lub odwrotnie, kiedy wykorzystywany jest cały skok, to amortyzator nadmiernie się zapada.

W rzeczywistych amortyzatorach dąży się zwykle do kombinowania charakterystyk ugięcia – mniej więcej jak pokazuje żółta linia. Generalna zasada jest taka, iż ok 80% skoku amortyzatora powinno posiada w miarę liniową charakterystykę, zaś ostatnie 20% było progresywne. Zależy to jednak od takich czynników jak planowane zastosowanie, skok czy chociażby filozofia projektowania zawieszenia przez producenta amortyzatora.